Waar een frietje is, staat mayonaise en ketchup op tafel. Het zijn de klassiekers in het sauzenschap en de smaakmakers bij iedere vette hap. Alleen wat is de gezondste, goedkoopste en duurzaamste keus: ketchup of mayonaise? De sauzen gaan de gezonde strijd met elkaar aan. Welke saus wint?

Wie opgegroeid is met vrijdag (of zaterdag) patatdag, herinnert zich nog wel een tafel vol sauzen. Van ketchup tot curry, ieder heeft een eigen favoriet. Toch staan ketchup en mayonaise al jaren alleen aan de sauzentop. Gemiddeld eten we maar liefst 2,4 liter mayonaise per persoon per jaar. Overal ter wereld is deze vette saus populair. In Japan wordt het zelfs bij pizza gegeten. In een jaar eten we ook flink veel ketchup: gemiddeld 1,25 liter per persoon. Zelfs in ruimteschepen staat deze saus op het menu, het is namelijk door NASA goedgekeurd voor gebruik in de ruimte. Weetjes genoeg, maar welke saus is het gezondst, duurzaamst en goedkoopst?

Wat is goedkoper?

Het sauzenschap in de supermarkt puilt bijna uit. Mayonaise in een tube, in een pot, ambachtelijk, Belgisch, light of met yoghurt. Voor ketchup geldt hetzelfde: met minder suiker, biologisch of met extra pit. Voor deze test kiezen we voor de normale ketchup en mayonaise in de supermarkt. Bij Albert Heijn koop je een liter (!!) ketchup van het huismerk al voor €1,70, bij Jumbo is dit zelfs nóg goedkoper: €1,49 voor een liter. Mayonaise is iets duurder: €2,08 voor een liter van het huismerk, bij Jumbo betaal je ook rond de €2,- voor een liter.

Winnaar: Je kunt je frietje gerust in een flinke klodder mayo of ketchup dippen, want deze sauzen zijn niet duur. Een fles ketchup is wel net iets goedkoper.

Wat zegt de gezonde meetlat?

Niemand eet ketchup of mayonaise om iets gezonds aan de maaltijd toe te voegen.
Toch vragen we ons af: welke saus scoort het beste op de gezonde meetlat? We vergelijken 15 milliliter, dit is ongeveer één eetlepel:

  • Calorieën: 15 calorieën in een klodder ketchup en 99 calorieën in een klodder mayonaise
  • Vet: er zit geen vet in ketchup, in mayonaise zit 10,5 gram vet
  • Suiker: 3,6 gram in ketchup, 0,5 gram in mayonaise

Winnaar: Ketchup en mayonaise vergelijken is lastig. Mayonaise is overduidelijk een veel vetter product, met veel meer calorieën. Maar in ketchup zit weer veel meer suiker. ‘Er zit tomaat in, dus het is gezond’, gaat in dit geval niet op. Een gemiddeld suikerklontje weegt 3,5 gram, in een eetlepel ketchup zit dus één suikerklontje. Vaak staat vet in het verdomhoekje, maar de onderzoeken van de laatste jaren wijzen juist op het feit dat suiker een stille sloper is van allerlei lichaamsprocessen. Daarom kiest Lekker Gezond mayo als winnaar.

Wat is duurzamer?

Voor wie plantaardig eet, is de keus niet lastig. Ketchup bestaat namelijk uit een mix van tomatenpuree, azijn en specerijen. Er komt (meestal) geen dierlijk product aan te pas. Voor het maken van mayonaise is ei nodig, al vind je in de supermarkt nu ook een plantaardige variant. Alleen waar komen de tomaten uit de ketchup vandaan? Vaak uit Spanje en Portugal. Deze vitaminebommen, of het puree daarvan, komen meestal per vrachtwagen naar Nederland.

Winnaar: Gelijkspel. Voor het antwoord op deze vraag staan dierenwelzijn en het milieu tegenover elkaar. Wat je het belangrijkste vindt, is heel persoonlijk. Overweeg om de biologische variant van deze sauzen te kopen, kies voor plantaardige mayonaise of koop eerlijke ketchup van ‘The Ketchup Project’.

Wie is de winnaar: ketchup of mayonaise?

Gelijkspel. Ketchup is (iets) goedkoper dan mayonaise, qua duurzaamheid loopt het gelijk op en als we kijken naar de gezonde meetlat is het een lastig verhaal: een vette saus tegenover een suikerrijke saus. Daarom zeggen wij van Lekker Gezond: wissel de sauzen af, gebruik het met mate en geniet van je frietje mét.