Sojamelk, sojaboon en sojaolie: als vrouw met hormonale borstkanker hoef je sojaproducten niet te vermijden, stelt de Amerikaanse dr. Mark Messina van de Loma Linda-universiteit. Hoewel in het verleden de vraag was of het plantaardige hormoon fyto-oestrogeen in soja hormonale borstkanker zou opwekken, verkondigt Messina het tegendeel: “Soja werkt juist beschermend.”

“Gezien de wetenschappelijke gegevens zie ik geen redenen waarom vrouwen met borstkanker geen soja kunnen of mogen eten,” zegt Messina van de Loma Linda-universiteit (VS), tijdens het zevende Nationale Voedingscongres in Arnhem. “Er zijn namelijk geen gegevens bekend die suggereren dat soja borstkanker opwekt.” Messina was voorheen directeur van de Diet and Cancer Branch van het Amerikaanse National Cancer Institute (National Institutes of Health) en actief betrokken bij een aantal onderzoeken en analyses naar de gezondheidseffecten van sojaproducten.

Wat doet soja?

Waarom de ophef over soja en vrouwen met borstkanker? In landen als China en Japan is het risico op borstkanker een kwart zo groot als in de Verenigde Staten. Waarom? Het zou aan het sojarijke dieet van Aziaten liggen. Er zijn ook geruchten dat sojaproducten juist borstkanker opwekt.

Dat zit ongeveer zo: in sojabonen zitten plantaardige stoffen (isoflavonen) die qua chemische structuur erg lijken op het vrouwelijke geslachtshormoon oestrogeen. Deze stoffen dragen daarom de naam van de plantaardige vorm van oestrogeen, fyto-oestrogeen. In het laboratorium kan dit fyto-oestrogeen onder experimentele omstandigheden in mindere mate hetzelfde effect hebben als oestrogeen. Dat zou slecht nieuws zijn voor vrouwen met hormonale borstkanker.

Stimuleert soja borstkanker?

Nee, aldus Messina. “Soja werkt beschermend.” De Amerikaanse dokter haalt een meta-analyse aan waarbij bijna duizend vrouwen, zowel uit Azië als het Westen, jarenlang werden gevolgd. De dames aten geen soja, een beetje soja of een portie soja per dag. Zij die een portie per dag aten, bleken een grotere overlevingskans te hebben en hadden dus baat bij soja. Messina: “Deze analyse vertelt ons dat soja geen schadelijke effecten heeft voor vrouwen die borstkanker hebben en hiervoor behandeld worden.”

Werkt soja altijd gezondheidsbeschermend?

“Er is weinig bewijs dat het risico op borstkanker afneemt wanneer je op volwassen leeftijd opeens sojaprioducten gaat eten. Het is juist tussen je twintigste en dertigste belangrijk. Daarom raad ik tieners en twintigers aan om dagelijks één of twee porties soja te eten.”

Sojabonen of sojasupplementen?

“Ik heb een sterke voorkeur voor sojaproducten. Enerzijds omdat in onbewerkte soja meer isoflavonen, de stoffen die beschermend werken, zitten dan in verwerkte soja. Anderzijds omdat soja rijk is aan eiwitten en onverzadigde vetten. Door sojaproducten laat je waarschijnlijk koek en snoep staan en eet je een gezonder alternatief.”