Vlees inwisselen voor een vleesvervanger, het klinkt zo makkelijk. Je hoeft niet meer na te denken over je maaltijd zonder vlees en alle voedingsstoffen zitten al in die vleesvervanger. Toch? Of zit het anders? We kochten verschillende vleesvervangers en ontleedde ze tot op het bot … (euh, bij wijze van spreken dan).

Zijn groenteburgers volwaardige vleesvervangers?

Om er achter te komen of vleesvervangers een volwaardig alternatief zijn voor vlees, is het belangrijk om te weten welke essentiële voedingsstoffen in vlees zitten. Dat zijn de volgende:

  • Eiwit
  • IJzer
  • Zink
  • Vitamine B12

Van de groenteburgers die gezondNU onder de loep nam, bevatte geen één alle voedingsstoffen. Uit onderzoek van de Consumentenbond blijkt ook dat geen enkele vleesvervanger een volledig alternatief is voor vlees. Volgens de Consumentenbond is het vooral belangrijk dat vegetariërs gevarieerd eten, dus naast een vleesvervanger bijvoorbeeld ook een handje noten.

Groente in de groenteburger

In de schijven die gezondNU onder de loep nam, zit tussen de 50 en 75 procent groenten. Behoorlijk veel dus! Gemiddeld worden er zeven soorten groente in de burger gestopt, waarvan paprika, wortel en doperwten veruit het populairst zijn.

Zijn vleesvervangers beter voor het milieu?

Ja, want de productie van plantaardige eiwitbronnen vergt minder energie, fosfaat en stikstof. Gunstig, want deze zijn beperkt beschikbaar. Ook het water- en landgebruik is lager. Maar niet elke vleesvervanger is beter. Vleesvervangers op basis van zuivel of kaas, belasten het milieu evenveel als vlees. Dit komt omdat herkauwers als koeien methaan – een sterk broeikasgas – uitstoten.

Soja als basis van een burger

Daarbij komt dat de basis van veel vleesvervangers ongefermenteerde soja is. gezondNU kwam bijvoorbeeld ‘gerehydrateerde soja-eiwit’ tegen op de ingrediëntenlijst (vaak 20 procent van het product). Dit is een eiwit uit soja waarbij eerst water is ontrokken en later weer is toegevoegd.

Ongefermenteerde soja bevat grote hoeveelheden fytinezuur. Over fytinezuur bestaat wel discussie, veel gebruik kan ervoor zorgen dat essentiële mineralen niet worden opgenomen door het lichaam. Zo stelt dr. Kaayla Daniel na het bestuderen van wetenschappelijke artikelen, dat ongefermenteerde soja kan zorgen voor een verzwakt immuunsysteem en voedselallergieën.

Suiker in vleesvervangers

Vleesvervangers op basis van maïs, kikkererwten of noten zijn een stuk milieuvriendelijker. Wel is daarvan het nadeel dat ze vaak sterk bewerkt zijn en veel kunstmatige stoffen bevatten. Let daarom altijd op de ingrediëntenlijst. Nog iets waar je dan ook meteen op kunt letten: suiker. Zoetmiddel is helemaal niet nodig om een groenteburger te maken, maar vaak worden er wel suikers – denk aan dextrose, invertsuikerstroop, maltodextrine – aan toegevoegd.

Hoe kun je vlees goed vervangen?

Een tip: denk niet in vleesvervangers, maar in voedingsstoffen. De codewoorden zijn combineer, varieer en experimenteer. Zo kun je best kiezen voor een groenteburger, maar neem dat niet elke dag. Of maak ze zelf! Er zijn voldoende producten die milieuvriendelijk geproduceerd worden, goede voedingsstoffen bevatten en een volwaardig alternatief zijn, zoals:

  • tempé,
  • peulvruchten,
  • noten, en
  • zaden.

*Dit is een greep uit het assortiment dat we bekeken:

  • Jumbo groenteschijven (vivera)
  • AH puur&eerlijk groenteburger
  • Puur Vers Vega biologische groenteburger
  • GoodBite groenteschijf