Scrollen tot je maag begint te knorren en het water je in de mond loopt. Sociale media is dé plek om je te profileren met gezonde voeding. Instagram staat daarom vol foto’s van smoothiebowls, salades in alle kleuren van de regenboog en veganistische hamburgers. Maar waarom is voeding imago geworden?

Wereldwijd heeft Instagram meer dan 600 miljoen maandelijks actieve gebruikers, waarvan een groot deel foto’s van eten plaatst. Komt deze trend uit de lucht vallen? “Nee”, zegt culinair trendwatcher Anneke Ammerlaan. “De ontwikkeling ‘je bent wat je eet’ is al een tijdje gaande. Het speelde alleen eerst meer bij de voorlopers, nu zijn er grotere groepen mensen die zich met voeding bezighouden. Het is echt een imago-ding geworden, je wilt laten zien waar je bij hoort. Niet gek, want in deze tijd heb je weinig grip op de wereld. Die rare Trump doet wat hij wil en je weet niet wat de volgende stap is. Eten is de enige persoonlijke beslissing die we kunnen maken. Jij bepaalt wat je in je mond stopt en niemand anders. Daarnaast zijn we de laatste jaren veel bezig geweest met ons hoofd, met kijken en luisteren, en te weinig met voelen, proeven en ruiken. Eten is de meest aardse manier om in deze drukke tijd toch contact te maken met jezelf.”

Voeding is emotie

Volgens Fred Brouns, hoogleraar innovatie gezondheid, is er nog een reden dat voeding een hot topic is op sociale media: “Voeding is emotie. Het gaat iedereen aan, omdat het met een bepaald geloof te maken heeft. Het is nu zo makkelijk om iets op sociale media te plaatsen, waardoor het zich ontzettend snel kan verspreiden. Neem ontgiften. Het is algemeen bekend dat het onzin is, het heeft geen wetenschappelijke grondslag. Toch is het populair, omdat er veel over geschreven wordt en producten om te ontgiften worden aangeraden. Voeding is dus ook een aanleiding tot marketing.”

Voegt het iets toe aan onze gezondheid?

Op Instagram vind je eindeloos veel foto’s van smoothie’s, salades en havermoutkoekjes. Je zou denken dat al deze gezonde inspiratie een positief effect heeft op onze gezondheid. Klopt dit? Brouns: “De medaille heeft twee kanten. Dat er zoveel mensen op social media zitten, zorgt ervoor dat meer mensen bezig zijn met voeding. Een positieve ontwikkeling. De negatieve kant is dat iedereen iets op het internet kan schrijven, zelfs de grootste onzin. Als iemand de verwachting wekt een expert of specialist te zijn op dat gebied, wordt aangenomen dat het waar is. Alleen hoeft dat helemaal niet zo te zijn. De manier waarop informatie wordt verpakt, is vooral belangrijk. Als je een foto laat zien van een lekker gemaakte maaltijd en je zet erbij: ‘Dit is hartstikke gezond’, dan is het prima. Zet je bij een foto dat het gezond is omdat het heel weinig koolhydraten en vetten bevat, dan zet ik er mijn vraagtekens bij.”

Ruis op de lijn

Ammerlaan: “Het voegt wel degelijk iets toe, alleen niet voor iedereen. De oude generatie weet nog wat gezond is, de jonge generatie niet meer. Bij deze millennials is de kennis over voeding voor een groot deel verloren gaan. Het lastige is dat er nu zo veel informatie is, dat je niet weet wat klopt. Er is nog te veel ruis op de lijn. Er zijn veel dingen die nog uitgezocht moeten worden op het gebied van gezondheid. Uiteindelijk is de gezondheidswetenschap nog een hele jonge wetenschap.”

Voedingswetenschapper Alie de Boer benadrukt dat hier nog te weinig onderzoek naar gedaan is: “Wat werkelijk het effect is van berichten plaatsen op sociale media over voeding en gezondheid, weten we nog niet. Het is echt iets waar onderzoek naar gedaan moet worden. Uit wetenschappelijke literatuur weten we wel dat het een mooi medium is om mensen voor te lichten. Je bereikt op een eenvoudige manier een hele grote groep. Het lastige is dat mensen zich niet aan regels hoeven te houden. Hierdoor weet je als consument niet wat je wel en niet kunt geloven.”

Benieuwd hoe deze trend zich verder gaat ontwikkelen volgens de experts? Lees het in Lekker Gezond 5.