De pieper is al lang geen favoriet meer in de Hollandse keuken. Rijst en pasta staan minstens zo vaak op het menu. Maar wat is nu goedkoper, gezonder en duurzamer; de Italiaanse klassieker of de Aziatische topper? Wij legden pasta en rijst langs de gezonde meetlat en kozen een terechte winnaar.

Pasta bolognese, arrabbiata, of toch carbonara? De gemiddelde Nederlander eet zo’n 4,4 kilo pasta per jaar. Aardig wat, maar bijna niets vergeleken met de Italianen. Zij halen met gemak de 28 kilo per jaar. Ook al is rijst de basis in de meest uiteenlopende gerechten, van sushi tot wok, het wordt iets minder in Nederland gegeten dan pasta. We eten zo’n vier kilo van dit graan per jaar. Omdat pasta en rijst niet meer weg te denken zijn uit de Hollandse keuken, zijn we benieuwd wie het hoogst scoort als we kijken naar prijs, voedingswaarden en duurzaamheid. We vergeleken daarom volkoren pasta met zilvervliesrijst.

Wat is goedkoper?

Voor pasta en rijst betaal je niet de hoofdprijs. De goedkoopste volkoren spaghetti kost €0,85 bij Albert Heijn en bij Jumbo €0,75, je hebt dan 500 gram. Een kilo zilvervliesrijst koop je bij Albert Heijn al voor €1,39. Bij Jumbo zijn er alleen verpakkingen met 400 gram zilvervliesrijst te koop. Hier betaal je €0,46 voor.

Winnaar: Zilvervliesrijst. Als je een grote groep eters krijgt, is het slim om een rijstgerecht te koken. Het kost namelijk bijna niets.

Wat is gezonder?

In de supermarkt is het schap met pasta en rijst eindeloos. Van speltpasta tot pasta gemaakt van erwten en van basmatirijst tot wilde rijst. We leggen volkoren pasta en zilvervliesrijst langs de gezonde meetlat, omdat deze veel worden gegeten. Een gemiddeld portie pasta en rijst is zo rond de 100 gram. Dat houden we daarom in deze test aan.

  • Calorieën: 131 calorieën in zilvervliesrijst en 131 in volkoren pasta
  • Vezels: 2,1 gram in zilvervliesrijst, 4,2 gram in volkoren pasta
  • Eiwitten: 3,1 gram in zilvervliesrijst, 3,6 gram in volkoren pasta
  • Koolhydraten: 26,4 gram in zilvervliesrijst, 23,2 gram in volkoren pasta
  • Vet: 1 gram onverzadigd vet in zilvervliesrijst, 0,9 gram volkoren pasta
  • Vitaminen en mineralen: in volkoren pasta zit iets meer ijzer (1,7 milligram), dan in zilvervliesrijst (0,4 milligram), ook bevat volkoren pasta meer calcium, magnesium en kalium.

Winnaar: Volkoren pasta. In deze Italiaanse klassieker zitten duidelijk meer vezels, eiwitten, vitaminen en mineralen dan in zilvervliesrijst.

Wat is duurzamer?

Het Italiaanse woord voor deeg is pasta. Dit deeg wordt gemaakt van durumtarwe, een harde tarwesoort die heel geschikt is om pasta van te maken omdat er veel gluten in zitten. Durumtarwe wordt in Zuid-Europa verbouwd, in Noord-Amerika, Argentinië en Rusland. Van Nederlandse, zachte tarwe kun je moeilijk pasta maken, omdat er minder gluten in zitten. De pasta wordt dan te brokkelig. Alleen voor het maken van macaroni wordt vaak tarwe van eigen bodem gebruikt. Durumtarwe wordt per schip naar Nederland vervoerd; één van de minst milieubelastende vormen van vervoer. De productie van tarwe is minder milieubelastend dan die van koffie, olie, rijst of dierlijke producten. Wel gaat de uitbreiding van de landbouwgrond ten koste van bepaalde planten en diersoorten, kan het de bodem uitputten en koste het verbouwen van tarwe veel drinkwater en energie.

Rijst in Nederland verbouwen is tot nu toe nog niet gelukt. De rijst die je in de supermarkt vindt komt meestal uit Amerika, Suriname, Noord-India of Thailand. Bijna altijd komt rijst per schip naar Nederland. Het verbouwen van rijst is een milieubelastende klus, omdat het één van de meest waterslurpende plantaardige voedselbronnen is. Uit onderzoek van het Voedingscentrum bleek dat voor het verbouwen van 1 kilo rijst tussen de 2000 en 10.000 water nodig is. Omdat rijst voortdurend in water staat, vormen bacteriën in de bodem methaan. Dit is één van de meest schadelijke broeikasgassen. Volgens Milieu Centraal produceert rijst ruim een kwart van alle methaanuitstoot ter wereld. Er wordt wel geëxperimenteerd met akkers die niet continu onder water staan. Dat is hopelijk iets voor de toekomst.

Winnaar: Overduidelijk pasta. Durumtarwe verbouwen we dan wel niet op Nederlandse bodem, maar het belast het milieu een stuk minder dan rijst. Kies het liefst voor biologische pasta en biologische en/of Fairtrade zilvervliesrijst. Omdat zilvervliesrijst niet bewerkt wordt, is hier minder energie voor nodig dan voor het produceren van andere soorten rijst. En ook belangrijk: gooi restjes pasta en rijst niet zomaar weg, maar maak er iets anders mee.

De winnaar is….

Pasta. Het is niet zo goedkoop als rijst, maar het scoort wel hoger op de gezonde meetlat en wordt duurzamer verbouwd. Vooral opvallend: in volkoren pasta zitten meer vezels dan in zilvervliesrijst. Pasta en rijst afwisselen blijft natuurlijk het gezondste!

Benieuwd of quinoa of zilvervliesrijst gezonder is? Je leest het hier.