Het heerlijk avondje is gekomen. Cadeaus, spelletjes, gedichten en… kruidnoten. De perfecte, knapperige zoetigheid. Misschien heb je de afgelopen dagen al handenvol naar binnen gewerkt. Eerlijk is eerlijk, ook op onze redactie zijn lege zakjes te vinden. Maar waarom zijn ze zo verslavend? En kun je het beter bij één handje laten?

Jaarlijks genieten we van zo’n 3,5 miljard kruidnoten en dat worden er steeds meer. De schappen liggen al vroeg vol met allerlei soorten, zoals kruidnoten met chocolade-, cappuccino- en karamelsmaak. Maar waarom gaat die zak altijd, maar dan ook echt altijd, zo snel op?

31 tot 45 procent suiker

Rond theetijd nemen we een handje kruidnoten en ook ‘s avonds zetten we een schaaltje op tafel. Jong en oud, we genieten er allemaal van. Dat het schaaltje binnen vijf minuten leeg is, heeft allereerst te maken met het hoge suikergehalte – maar liefst 31 tot 45 procent. “Suiker is over het algemeen een fructose-glucose-siroop en onderdrukt de signaalstof leptine. Deze stof stuurt signalen naar de hersenen om te laten weten dat je vol bent en moet stoppen met eten. Doordat dit wordt onderdrukt, raak je niet voldaan,” vertelt natuurvoedingskundige Ans Goedemans.

Ze vervolgt: “Als we maar blijven eten en er komt geen signaal uit de hersenen van verzadiging, dan heeft het lichaam hulpstoffen nodig om alle koolhydraten te verteren. Zo’n hulpstof is bijvoorbeeld tryptofaan, waaruit serotonine wordt gevormd. En laat dat nu net de prikkel van het gelukshormoon zijn. Hierdoor ontstaat bij een hele grote groep mensen de prikkel om maar door te eten.” Op het eind is niet alleen het schaaltje, maar de hele zak met kruidnoten leeg. Oh oh oh…

Feestelijk label

Volgens Goedemans hebben ook de beschikbaarheid van kruidnoten en onze feestmaandcultuur invloed. “Als een product maar kort beschikbaar is, worden we gevoelig voor aankoop. Aan kruidnoten hangt een feestelijk label en we kopen dan ook al ruim voor december Sinterklaassnoepgoed in.” Daar spelen de supermarkten dan ook mooi op in, door de kruidnoten steeds vroeger in het schap te leggen.

Ook traditie komt om de hoek kijken. “Bij een feest zoals Sinterklaas horen cultuurgebonden gebruiken. Bij Sinterklaas is dat hoofdzakelijk de pepernoot. Inmiddels hangen we daar ook een persoonlijk label aan. Pepernoot betekent feest en feest betekent gezelligheid. Hierdoor geef je jezelf onbewust de goedkeuring om lekker kruidnoten te eten.”

Zelf pepernoten bakken

Kruidnoten kunnen een een goede bron van antioxidanten zijn. Neem de specerijen kruidnagel en gember. “Deze zijn verwarmend en prikkelend en zorgen voor een spijsverteringsimpuls. Deze ingrediënten sturen geen seintje naar de hersenen met de boodschap weer een pepernoot uit de zak te nemen,” vertelt Goedemans. Volgend jaar misschien toch zelf bakken? Of kiezen voor de ouderwetse pepernoten? Neem in ieder geval eens een kijkje op de ingrediëntendeclaratie. En voor vanavond: neem een handjevol en geniet er volop van.

En (iets) gezondere kruidnoten? Dat kan ook! »