Fermenteren is hot. Zuurkool, kimchi, gefermenteerde groenten en … kefir! Het lijkt net alsof we in de jaren tachtig leven, waarin iedereen zijn eigen kefir maakte. Nu vind je het ook in de supermarkt. Maar, wat weet jij over deze drank?

Het woord kefir is afgeleid van keyfir en dat betekent ‘je goed voelen’. Deze drank bestaat uit korrels vol bacteriën en gisten, en vocht. Door dit mengsel in een afgesloten pot op kamertemperatuur te bewaren gaat het fermenteren en ontstaat deze drank.

Geheim 1: Naast melkkefir, heb je ook waterkefir

Waterkefir is het ietwat onbekende zusje van melkkefir. Maak je melkkefir, dan doe je de kefirkorrels in een glazen weckpot en voeg je hier melk aan toe. Dit laat je minimaal twee dagen staan en daarna zeef je de kefirkorrels eruit. Voor waterkefir gebruik je kefirkorrels met andere bacterie- en giststammen. Deze korrels zien er glazig uit en hebben geen melk nodig. Ze kunnen dus worden gebruikt in combinatie met water. Aan waterkefir wordt vaak (gedroogd) fruit, zoals abrikozen of citroen, toegevoegd, waardoor het op koolzuurhoudend frisdrank lijkt. Waterkefir is zoet, melkkefir zuur.

Geheim 2: Kefir kun je ook maken met plantaardige melk

Oorspronkelijk wordt kefir gemaakt met (rauwe) koemelk, maar tegenwoordig is ook geitenmelk populair. Wist je dat je ook met plantaardige melk kefir kunt maken? “De fermentatie is wel minder optimaal, waardoor er een dunnere drank ontstaat met een ietwat andere smaak”, vertelt natuurvoedingskundige Suzette Timmerman. Kwestie van proberen en proeven dus. Normaal gesproken wordt de lactose in melk omgezet; dat is dus de voeding van de kefirkorrels. In plantaardige melk zit geen lactose (melksuiker); dit kun je vervangen door rietsuiker. Gebruik je kant-en-klare plantaardige melk, dan is er vaak al suiker aan toegevoegd.

Geheim 3: Als je lactose-intolerant bent, kan melkkefir vaak wel

Melkproducten zoals kefir, kwark, yoghurt en karnemelk bevatten minder lactose en zijn dus beter te verdragen bij een lactose-intolerantie. Als je melkkefir minimaal 24 uur laat fermenteren, wordt namelijk praktisch alle lactose omgezet in melkzuur.

Geheim 4: Levende kefir is beter dan poeder

Levende kefirkorrels blijven onbeperkt groeien, zijn mogelijk gezonder en geven een lekkerdere melkkefir. Het nadeel: je moet ze verzorgen, omdat ze anders sterven. De poedervorm kun je in de koelkast bewaren en gebruiken als het nodig is. Timmerman: “In verse kefirkorrels zijn meer bacteriestammen te vinden dan in de gedroogde vorm.”

Geheim 5: Kefirkorrels houden niet van metaal

Ga je kefir maken, dan wordt het afgeraden om metaal te gebruiken. Het idee is dat melkkefir organische zuren bevatten. En zuren en metalen reageren op elkaar. Mogelijk is roestvrij staal wel geschikt om kefir in te zeven. De veiligste keuzes lijken glas, hout of kunsstof. Pak dus een zeef van kunststof of bamboe en bewaar je kefir in een glazen pot.