Uit de muur, uit de frituur of van de snackbar om de hoek. De frikandellen en kroketten zijn in Nederland niet aan te slepen. Om de keuze in de snackbar voortaan nét iets makkelijker te maken, legden wij deze bekende snacks onder de loep. Wat is gezonder, goedkoper en duurzamer?

De kroket heeft een geschiedenis om u tegen te zeggen. De kok van Lodewijk XIV was waarschijnlijk het brein achter deze populaire snack. In de 17e eeuw bracht hij een kookboek uit waar het recept voor kroketten (‘croquets’) in prijkte. Deze eerste kroket was wel iets anders dan de kroket die wij nu kennen: eivormig en in dierlijk vet, reuzel, gefrituurd. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde de kroket van chic (tussen)gerecht in de snack die wij nu kennen. Tot 1996 was de het de meest verkochte snack in snackbars in Nederland. Nu vliegt de frikandel vaker over de toonbank.

De eerste frikandel werd in 1954 in Dordrecht verkocht. Een slagersknecht maakte gehaktballen die goed in de smaak vielen. Door een wijziging in de Warenwet moest hij het product iets aanpassen. Het recept bleef hetzelfde, maar de vorm veranderde. Eerst had het de vorm van een bal, nu kreeg het de vorm van een worst. Vijf jaar later keek een bekend snackmerk de kunst af en maakte de frikandel zoals we die nu kennen. Een schot in de roos bij veel snackliefhebbers.

Waar wordt de frikandel van gemaakt?

Er gaan veel broodje-aapverhalen de ronde over de inhoud van de kroket en de frikandel. Zo schijnt een frikandel gemaakt te zijn van koeienogen, paardendarmen, varkensstaartjes en andere ingrediënten die je liever niet op je bord hebt. Dit is een fabel. De frikandel bestaat vooral uit restjes kippenvlees en soms wat restjes varkensvlees en paardenvlees. De belangrijkste ingrediënten zijn water, paneermeel en kruiden.

En waar wordt de kroket van gemaakt?

Ook over de ingrediënten van de kroket wordt onnodig mysterieus gedaan. Deze snack bestaat uit water, vlees (meestal rundvlees), tarwemeel, paneermeel (het knapperige korstje!), vet, zout, uien, gelatine, kippeneipoeder, kruiden en specerijen. Er zijn ook kroketten te koop met meer culinaire vullingen. Denk aan de garnalenkroket en de geitenkaaskroket.

Wat is goedkoper?

Als je thuis een frituurpan hebt, kun je van het budgetmerk van Albert Heijn 12 kroketten kopen voor €1,99. Dat is zo’n €0,16 per kroket. Ga je naar de snackbar dan betaal je voor een rundvleeskroket meestal rond de €1,50. Een maandvoorraad frikandellen, 20 stuks, koop je bij Albert Heijn voor €1,99. Wederom van het budgetmerk. Eén frikandel is dan zo’n €0,10. Bij de snackbar kost een frikandel meestal ook €1,50, soms net iets minder dan een kroket.

De winnaar: voor de prijs hoef je het niet te laten. Je kunt je ongans eten aan de frikandel, zonder dat je het aan je portemonnee merkt.

Wat is gezonder?

Gefrituurde snacks zijn lekker, maar niet gezond. Daar is iedereen het over eens. Toch vinden we het leuk om de snacks langs dezelfde meetlat te leggen. Kijk mee:

  • Calorieën: 176 calorieën in een frikandel en 205 calorieën in een kroket.
  • Vet: 12,8 gram in een frikandel, 12,5 gram in een kroket.
  • Koolhydraten: 4,9 gram in een frikandel en 15,8 in een kroket.
  • Vezels: 1,3 gram in een frikandel, 1,4 gram in een kroket.
  • Eiwitten: 9,6 gram eiwitten in een frikandel, 6,7 gram in een kroket.

* We gaan uit van een kroket van 75 gram en een frikandel van 70 gram.

De winnaar: de verschillen zijn minimaal, daarom gelijkspel. In de frikandel zitten wel duidelijk minder koolhydraten en iets meer eiwitten.

Wat is duurzamer?

Dit is een lastige vraag. Een tijd geleden nam de Consumentenbond verschillende kroketten onder de loep. Het bleek dat er in de meeste kroketten veel minder vlees zit dan dat op de verpakking staat. Als ik kijk op de verpakking van de kroketten van het budgetmerk van Albert Heijn, dan staat er: 10 procent gekookt rundvlees. Op de verpakking van de frikandellen staat dat er 73 procent kipseparatorvlees in de snack zit.

Een frikandel wordt gemaakt van de restjes van het dier. Er wordt dus geen vlees weggegooid, maar in de snack verwerkt. Een duurzame manier van het vlees gebruiken. Door een frikandel te eten, draag je dus bij aan het volledig verwerken van slachtdieren. De vraag blijft alleen hoe duurzaam de industrie is waar de vleesresten vandaan komen.

De winnaar: we kiezen de kroket als winnaar, omdat deze snack het minste vlees bevat. Kiezen voor een vegetarische kroket of frikandel is natuurlijk nog duurzamer.

Wie is de winnaar: de frikandel of kroket?

Gelijkspel. De kroket is de duurzaamste snack, omdat het meestal 10 procent (of minder!) vlees bevat. Heb je een feestje? Dan kun je beter de frikandel inslaan. Een doos vol frikandellen koop je voor een prikkie in de supermarkt. Qua voedingswaarden gaat het aardig gelijk op. Ons advies: geniet van een snack op z’n tijd, maar eet het wel met mate.