Twee uitersten qua imago, maar buren in het schap: quinoa en zilvervliesrijst. Wat is een gezonde, duurzame en goedkope keus? En wie verdient er echt een plek in je voorraadkast? Het volkorenbrood onder de rijstsoorten en het hippe pseudograan graan de gezonde strijd met elkaar aan. Wie wint?

Als er iets is dat de afgelopen jaren nieuw is in onze voorraadkast en op veel menukaarten, dan is het wel het pseudograan quinoa. Pseudograan? Ja, het lijken dan wel graankorrels en het wordt ook op die manier gebruikt, maar eigenlijk zijn het zaden. En dan heeft het ook nog zo’n ontzettend lastige naam, want spreek je het nu uit als kie-no-a, kie-no-wah of kien-wah?

Zilvervliesrijst is niet zo ingewikkeld en staat al járen op het menu. Wereldwijd eten we gemiddeld 235 gram rijst per persoon per dag, maar in Nederland slechts 11 gram. En als er rijst wordt gegeten, is zilvervliesrijst geen favoriet. Het staat namelijk bekend als ‘hard’, ‘droog’ en ‘lastig te koken’. Daarom zijn we benieuwd: wie scoort het hoogst als we kijken naar prijs, gemak, voedingswaarden en duurzaamheid?

Wat is goedkoper?

Quinoa en zilvervliesrijst zijn in (bijna) iedere supermarkt te koop en staan in het schap vaak dichtbij elkaar. Eén ding is overduidelijk: voor een kilo quinoa betaal je veel meer dan voor een kilo zilvervliesrijst. Van het AH Basic merk kun je al voor €1,19 een kilo zilvervliesrijst kopen. Koop je van het eigen merk van Albert Heijn quinoa, dan ben je €8,30 kwijt. Bij Jumbo is het verschil ook groot: voor een kilo zilvervliesrijst van het eigen merk betaal je €1,79 en voor een kilo quinoa €9,05, dan heb je wel de biologische variant.

Winnaar: De winnaar is misschien niet zo verrassend, maar wel overduidelijk. Zilvervliesrijst is veel goedkoper.

Wat is sneller klaar?

Zilvervliesrijst en quinoa staan in het rijtje van couscous en kun je op dezelfde manier gebruiken. Als basis van een maaltijd, door een salade of zelfs in een zelfgemaakte groenteburger. Quinoa moet je tien minuten koken en zilvervliesrijst tussen de 15 en 25 minuten, het advies verschilt per merk. Voor het koken van quinoa moet je wel eerst het water zorgvuldig afmeten en soms wordt geadviseerd om het grondig te wassen vóór het koken.

Winnaar: Quinoa staat eerder op tafel dan zilvervliesrijst en is daarom de winnaar.

Wat zegt de gezonde meetlat?

Is quinoa gezonder dan zilvervliesrijst of andersom? Lastige vraag, want het zijn beide gezonde producten. Om deze vraag toch een beetje te beantwoorden, vergelijken we het aantal calorieën, vezels, koolhydraten, eiwitten en het verzadigd vet in quinoa en zilvervliesrijst. We gaan uit van een gekookt portie van 100 gram.

  • Calorieën: Er zitten 114 calorieën in 100 gram quinoa en 131 calorieën in zilvervliesrijst.
  • Vezels: In quinoa zitten iets meer vezels (2,8 gram) dan in zilvervliesrijst (2,1 gram).
  • Eiwitten: Als je naar eiwitten kijkt heeft quinoa wel een voorsprong, er zitten 4,4 gram eiwitten in quinoa en 3,1 gram in zilvervliesrijst.
  • Koolhydraten: In een portie zilvervliesrijst zitten meer koolhydraten (26,4 gram) dan in quinoa (18,5 gram).
  • Vet: Wel zit er in quinoa meer verzadigd vet (1,9 gram) dan in zilvervliesrijst (1 gram).
  • Vitamines en mineralen: Kijk je naar vitamines en mineralen, dan valt er één ding op: in quinoa zit meer ijzer dan in zilvervliesrijst (1,5 mg tegenover 0,3 mg).

Winnaar? Een winnaar aanwijzen is lastig, omdat Lekker Gezond niet kiest tussen gezond en gezonder. Daarom is het gelijkspel. Het pseudograan bevat wel meer vezels, minder koolhydraten en meer eiwitten dan zilvervliesrijst. En het beetje extra ijzer is natuurlijk ook mooi meegenomen.

Wat is het duurzaamste (pseudo)graan?

De plotselinge grote vraag naar quinoa had grote gevolgen voor de lokale bevolking. Ineens werden de boeren gedwongen om grote hoeveelheden te produceren en meer bestrijdingsmiddelen te gebruiken. Het effect: de prijs steeg fors, waardoor het onbetaalbaar werd voor de lokale bevolking in onder andere Bolivia en Peru. Inmiddels is quinoa zo ingeburgerd in Nederland dat het steeds meer wordt verbouwd. De afgelopen twintig jaar werd er al biologisch quinoa op kleine schaal geteeld, sinds 2014 wordt het ook niet-biologisch geteeld in Nederland.

Rijst kunnen we helaas niet verbouwen in onze achtertuin. De meeste rijst komt uit China en India en het grootste exportland is Thailand. Maar je kunt ook kiezen voor fairtrade rijst. Deze boeren produceren biologisch en maken dus geen gebruik van chemisch kunstmest, maar natuurlijk compost. Omdat de boeren volgens de fairtrade regels werken, ontvangen ze ontwikkelingspremie.

Winnaar: Gelijkspel. Al wint quinoa wel als je kiest voor de variant die biologisch geteeld wordt in Nederland. Koop je quinoa in de supermarkt? Dan is de kans groot dat het ‘gewoon’ uit Zuid-Amerika komt.

En wie is de winnaar: quinoa of zilvervliesrijst?

We hebben hier te maken met een terecht gelijkspel. Twee super gezonde producten die beide in je voorraadkast horen. Om die reden is het best wel jammer dat quinoa als zoete broodjes over de toonbank vliegt en het super gezonde achterneefje nog steeds een stoffig imago heeft. Wil je het beste van twee werelden? Wij van Lekker Gezond spotte onlangs neef en nicht bij elkaar in het pak, maar of dat lekker is….

Lees meer over dit onderwerp in ons dossier ‘Gezonde voeding’